BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Widząc, jak lico me pobladło z trwogi

i chcąc ukrzepić nieco we mnie ducha,

wnet rozpogodził swoje mistrz mój drogi.
4
   Potem przystanął jak ten, który słucha,

bo mgły i nocy oko nie przebija,

i stał tak chwilę nadstawiając ucha.
7
   W końcu zaś rzecze: - Tu już nas niczyja

ręka nie wesprze, własną wolą silną

zwyciężyć musim, chyba... kto nam sprzyja,
10
   ześle tu pomoc. O, jakże mi pilno

ujrzeć ją!... - Serce me do obaw skore

łacno pojęło uwagą niemylną,
13
   że co innego chciał rzec, jeno w porę

myśl swą odmienił, i wraz mię opadną

lęki tym gorsze, że na domysł chore.
16
   Tymczasem: - Zali kto zstępuje na dno

tej muszli smętku - pytam - z tej dziedziny,

gdzie się nie dręczą duchy męką żadną,
19
   a brak nadziei, to ich ból jedyny?

- Zstępują, chociaż nie często - odrzecze,

ja sam tu byłem raz onej godziny,
22
   gdy bitwę krwawą rozstrzygały miecze,

i kiedy stara wróżbiarka z Tesalii,

co zna, jak ważą się losy człowiecze,
25
   mej chciała mocy na przeznaczeń szali.

Wonczas na chwilę byłem tu wezwany,

by ducha z piekieł w świat wywołać dalej.
28
   Obszar ten, wodą styksową oblany,

najdalej leży od krainy świętej,

lecz nie miej łęku, bowiem jest mi znany.
31
   Wiem, że cuchnące onych wód odmęty

w krąg opasują zamczysko boleści,

gdzie nam do wejścia takie czynią wstręty.
34
   I więcej mówił, lecz nie pomnę treści,

oczy me bowiem wzniosły się do góry,

kędy nad skalnym wiszarem się mieści
37
   wieża obronna zębatymi mury.

Na niej trzy furie piekielne ujrzałem,

co stały w ogniach, niby krwi purpury.
40
   Kształt ich niewieścim wydawał się ciałem,

nagie ich biodra opasują węże

o srogich paszczach cielskiem zzieleniałym,
43
   a nad ich czołem twór dziwny się lęże

rogatej żmii. - Oto są Erynie -

rzecze mistrz, gdy w ślad za mną okiem sięże,
46
   one co smętnej służą Prozerpinie.

Ta, co na lewo szlocha, to Megiera,

z prawej Alekto ponad mur wychynie,
49
   pośrodku zaś się Tyzyfone wspiera.

Spoglądam: każda pierś swą własną bije

i paznokciami łono swe rozdziera,
52
   każda się miota, w szlochu strasznym wyje,

zda się, że skoczy ze skalnego gruza,

aż ja się w trwodze poza mistrzem kryję.
55
   Gdy mię zoczyły: - Patrzajcie intruza! -

któraś zawoła: - Wnet się go przytroczy

tutaj na miejscu, niech jeno Meduza
58
   przyjdzie! - To słysząc, strach mię tak zamroczy,

że drżący szukam u mistrza opieki.

Ten zaś strwożony: - Prędzej, odwróć oczy!
61
   Tutaj byś musiał pozostać na wieki,

gdybyś oblicze zobaczył Gorgony!

i własną dłonią zakrył mi powieki.
64
   ...O, wy, co umysł macie niezaćmiony,

zważcie na myśl tę, która się wyłania

spod tajemniczej słów moich osłony!...
67
   A już z daleka, pełen łoskotania,

huk leciał poprzez onych wód odmęty,

taki potężny, jak piorunów grania.
70
   I był jak wicher w łonie burz poczęty,

co gna stuletnie obalając kłody,

aż las się pod nim pokłada jak ścięty,
73
   on zaś gałęzie rwie, ciska do wody,

w obłokach kurzu odchodzi wspaniały,

a ludzie przed nim pierzchają i trzody.
76
   ...Mistrz odjął dłonie, co mi zasłaniały

drogi widzenia i rzecze: - Patrz oto

nad ciemną wodą w tuman ów zmętniały.
79
   Tam, jako żabki zwinne skaczą w błoto

jedna za drugą na widok jaszczura,

tak duchy wsteczną pognane ochotą
82
   szybko pierzchały przed postacią, która

suchą szła nogą po styksowej fali,

dłonią zgarniając mgły gęste jak chmura.
85
   Spojrzę na mistrza, czy ruch mój pochwali,

poznałem bowiem niebieskiego posła;

skinął: wraześmy oba poklękali.
88
   O, jakże piękna i jaka wyniosła

była ta postać nad skalnym wiszarem!

Stanie, i różdżką, którą w ręku niosła,
91
   lekko się dotknie bramy. Niby czarem

wraz się otwarły piekielne wrzeciądze,

ówci zaś przybysz, co był niebios darem:
94
   - Duchy, co was tu szpetne wiodły żądze -

rzekł, odwracając swe oblicze z proga,

głosem, co dźwięczał jako trąb mosiądze -
97
   na co się woli przeciwicie Boga

i jeno swoje wzmagacie męczarnie?

Jeśli wam gniewu bożego nie trwoga,
100
   niech was przed karą bodaj strach ogarnie!

Wspomnijcie jeno na przykład Cerbera,

co chciał swym bogom urągać bezkarnie,
103
   aż mu Herkules pysk srogi rozdziera,

iż dotąd nosi ślady krwawej hecy!

To rzekłszy, taką postawę przybiera,
106
   w głąb się piekielnej kierując fortecy,

jak człowiek, co go inna zajmie troska,

niźli za własne się oglądać plecy.
109
   My zaś bezpieczni, iż nam wola boska

zręby kamienne twierdzy tej otwarła,

wchodzimy w mury, kędy moc czartowska
112
   z całą się swoją potęgą rozparła.

Spojrzę dokoła: het, jak sięgnie oko,

bólu kraina ciągnie się zamarła...
115
   I jak pod Arlem, kędy się szeroko

wylewa Rodan w pozłocistej fali,

lub w Poli, ponad Kwarneru zatoką,
118
   gdzie się kres znaczy słonecznej Italii,

tak tu grobowców pola, hen, zaległy.

Przy każdym z grobów tych płomień się pali,
121
   aż całą przestrzeń dokoła zażegły

tych krwawych blasków łuny, precz, daleko,

a z głębi grobów jęki straszne biegły.
124
   Każdy grobowiec uchylone wieko

miał, i tak skargą wieczną w przestrzeń dzwoni;

tym, co tu legli, zaiste, nie lekko!...
127
   Ja rzeknę: - Mistrzu, powiedz, kto zacz oni,

którzy tam jęczą tak, że litość bierze,

choć ich kamienne wieko mogił chroni?
130
   On mi zaś na to: - Synu, to kacerze,

a w każdym grobie większy niż się zdaje

ładunek gore. - Potem się zabierze
133
   w prawo, i wiódł mię przez twierdzy okraje.

<<< >>>