BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   O nowej kaźni śpiewać mi wypadnie,

aby materię dać dwudziestej pieśni

pierwszej kancony, o tych co są na dnie.
4
   Jużem był gotów spojrzeć do tej cieśni,

co nam otwarła jar swój przepaścisty

cała skąpana płaczem najboleśniej.
7
   I naród widzę w dolinie kolistej,

co milcząc, we łzach, wędruje tym krokiem,

jak się w procesji sunie uroczystej.
10
   Kiedy się niżej opuściłem wzrokiem,

szczególnie jakoś widzę przekręcone

każde z nich między obliczem a bokiem.
13
   Ku plecom mieli twarze odwrócone,

że wstecz musieli iść, bo nieszczęśliwe

oczy nie widzą przed się w żadną stronę.
16
   Od paraliżu może członki krzywe

sprawią, iż tak się skręci cała postać,

alem nie widział, ni zda się możliwe.
19
   Gdy ci Bóg zwoli, czytelniku, dostać

owoc nauki z takiego zjawiska,

pomyśl, czy mogłem z suchym okiem zostać,
22
   kiedy nasz obraz zobaczyłem z bliska

tak skoszlawiony, że łzy z oczu biegą

wprost na pośladek, gdzie go szpara ściska?
25
   Więc zapłakałem wsparty o twardego

głazu krawędzie, aż na mnie spoziera

mistrz, mówiąc: - Czyś i ty z tłumu głupiego?
28
   Tu litość żyje wówczas, gdy umiera;

jest—li kto winien na równi takiemu,

co w sądy boże przemocą się wdziera?
31
   Wznieś więc, wznieś głowę, przyjrzeć się onemu,

coć się tebańska ziemia jak podwoje

otwarła pod nim, a lud wołał: Czemu
34
   Anfijaraos, czemuś przerwał boje.

On się zaś zwalił w głąb onej jaskini,

ażci go Minos dostał w sądy swoje.
37
   Patrz, jako z pleców sobie pierś uczyni:

przeto, że naprzód spoglądał zbyt skory,

musi w tył patrzeć, iść wspak jako inni.
40
   Na Tejrezjasza patrz, któren pozory

zmienił, z mężczyzny stając się kobietą,

że nie poznałby go nikt w one pory,
43
   i, chcąc tę zrzucić moc niesamowitą,

musiał znów laską dotknąć wężów pary,

ażeby siłę odzyskać ukrytą.
46
   Dalej Arontas, co w górach Carrary,

skąd widać gwiazdy i morza roztocze,

białych marmurów zamieszkał pieczary.
49
   Ona zaś, która rozplotła warkocze,

aby pierś zakryć i porosła włosem

z tej właśnie strony, i co do niej kroczę,
52
   to była Manto: srogim gnana losem

przez różne kraje szła, aż w mej ziemice

spocznie, więc chcę ją mym ucieszyć głosem.
55
   Kiedy już onej pomarli rodzice,

a gród Bachusa był we wroga mocy,

długo po świecie szła, jak wędrownice.
58
   W pięknej Italii leży na północy

jezioro, co się stóp Alpom dotyka,

Benaco zwane, lśniące w dzień i w nocy.
61
   Pomiędzy Garda i Val Camonica

tysiącem zdrojów z łona jego bierze

zapas wód łoże każdego strumyka.
64
   Tam jest pośrodku miejsce, gdzie Pasterze

mogą z Trydentu, Brescii lub Werony,

błogosławieństwo dawać w równej mierze.
67
   A zaś Peschiera, pancerz niewzruszony,

co czoło stawia Brescii i Bergamo,

legła tam piękna od najniższej strony.
70
   Ku niej opada wszystko to, co tamą

niepowstrzymanę, brzegi wód rozgrodzi,

i w zieleń pastwisk spływa srebrną lamą.
73
   Gdy cicha woda w bieg wartki przechodzi,

już nie Benaco, ale Mincio zwie się,

aż do Governo, kędy w Po uchodzi.
76
   Ledwo ją fala łożyskiem uniesie,

wnet na równinie gładkiej na kształt płótna,

znów się rozlewa w sadzawek bezkresie.
79
   Tamtędy idąc, dziewica okrutna

ujrzała ziemi szmat, co śród bagniska

niezamieszkała, nieuprawna, smutna.
82
   Tutaj obrała swoje uroczyska,

z dala od ludzi, z podwładnymi duchy

tu żyła, tu śmierć oczy jej zaciska.
85
   Potem zaś ludzie, brzeg ujrzawszy suchy,

w miejscu zebrali się tym, że obronne,

bo je opasał bagnisk pierścień głuchy.
88
   Gród założyli, gdzie szczątki pozgonne

onej, i przeto że od niej wybrane,

Mantuą nazwali grodziszcze ustronne.
91
   Już było dosyć gęsto zamieszkane,

zanim szaleństwo rodu Casalodi

od Pinamonte dostało naganę.
94
   Przetoć powiadam to, byś na wywody

inne o ziemi mojej pochodzeniu,

aby kłam zadać, słuszne miał dowody.
97
   A ja zaś: - Mistrzu, każdemu twierdzeniu

z ust twych dam wiarę. Kto insze przytoczy,

to garść popiołu w moim rozumieniu.
100
   Lecz powiedz, w onej rzeszy, co tu kroczy,

jest-li kto, co go świat uznaniem darzy?

Bo takich jeno pragną moje oczy.
103
   Na to mi odrzekł: - Tenci, co mu z twarzy

broda spłynęła aż na barki śniade,

sławetnym w Grecji był z rodu wróżbiarzy,
106
   kiedy ją męże opuściły rade.

On to w Aulidzie wespół przy Kalchasie,

by łodzie spuścić z liny, dawał radę,
109
   Eurypil imię miał, jak w swoim czasie

wzniosłej tragedii mej śpiewały toki,

ty wiesz, gdy całą znasz na pamięć, zda się.
112
   Ten drugi, co ma takie wpadłe boki,

Michał Szkot był to, co przezeń pojęta

każda jest sztuka magii głębokiej.
115
   Gwida Bonatti widzisz i Asdenta,

coby dziś wolał mieć robotę pono

z szydłem i dratwą... lecz kaźń już zaczęta!
118
   Widzisz nieszczęsne, co rzucą wrzeciono,

aby się imać rzemiosł czarownicy,

które ziołami i woskiem czyniono.
121
   Ale pójdź teraz, bo już na granicy

dwóch półkul stojąc, trąca wód rozchwieje

Kain widłami w sewilskiej ziemicy.
124
   Od wczoraj miesiąc już w pełni jaśnieje;

dobrze pamiętaj, bo ci nie zaszkodził,

kiedyś po ciemku wędrował przez knieję!
127
   Tak mówiąc, dalej wciąż ze mną odchodził.

<<< >>>